deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Part of Tabula Peutingeriana - Rome

Tabula Peutingeriana – Single display of hits

Toponym TP (renewed):

Augusta Rvracum (Augusta Ruracum)

Name (modern):

Augst

Image:
To the image detail
Toponym before VI     (unnamed/illegible, no. ID 3724)     VI     Arialbinum     XXII     Salodurum     
Toponym following XXII     Vindonissa     
Alternative Image ---
Image (Barrington 2000)
Image (Scheyb 1753) ---
Image (Welser 1598) ---
Image (MSI 2025) ---
Pleiades: https://pleiades.stoa.org/places/177494
Area:

Gaul/Germania

Toponym Type:

Toponym with Symbol

Grid square:

2A4 / 2A5

Toponym Color:

black

Vignette Type :

B House/Temple

Itinerary:

Augusta Rauracum (353,3)

Alternative Name (Lexica):

Augusta Raurica (DNP)

Name A (RE):

Augusta [18] - https://elexikon.ch/RE/II,2_2345.png

Name B (Barrington Atlas):

Col. Augusta Raurica (18 E2)

Name C (TIR/TIB/others):

 

Name D (Miller):

Augusta Ruracum

Name E (Levi):

Augusta. Rvracum (B,25)

Name F (Ravennate):

 

Name G (Ptolemy):

Αὐγούστα Ῥαυρικῶν (2,9,18)

Plinius:

 

Strabo:

 

Dating from Toponym on TP:

---

Argument for Dating:

 

Commentary on the Toponym:

Miller, Itineraria, Sp. 55:
Augusta Ruracum (Falsch Argusta (Bt)), Augusta Rauracum (It), Augusta (Ra), Rauracis (It), castrum Rauracense (ng in pr. Max. Sequ.), Rauraci - 2. Stadt der Sequani (Am), Aug. Raurica, col. deducta von Munatius Planius - I von Gaeta, a. 712 u.c. CIL V 6087. Dieser Konsul nennt sich Triump(hator) ex Raetis; "in Gallia colonias deduxit Lugudunum et Rauricam"; cf. Vell. Paterv. II 63,2. Bischofssitz schon vor 346; j. Kaiser-Augst und Basel-Augst. Nach Seb. Münch, Cosmogr. 1556 p. 486/7 ist eine Wasserleitung - Aquädukt - noch vorhanden, daselbst Abbildung von Ruinen. Stadtmauer, Theater, Tempel. In Basel, Basel-Augst und Kaiser-Augst, Iss: 5258-5309, Münzenfunde, Legionsziegel. cf. Burckhardt, Th., Über das römische Theater in Augst (Aug. Raurica); Schöpflin, Alsatia illustrata (Colmar 1751) II 1 §54. Grundriß p. 161; Aubert Parent, Meoire sur les fouilles d`Augst - Bale 1804.

Kommentar (RE):
https://elexikon.ch/RE/II,2_2345.png
18) Augusta Rauricorum (Raurica, Rauracorum), Vorort des gallischen[1] Volkes der Raurici (Rauraci), am Rhein gelegen, an der von Vindonissa nach Argentoratum führenden Strasse (Itin. Ant. 353 Augusta Rauracum, vgl. 251 Rauracis; Tab. Peut. Aug. Ruracum). Die Form Raurica auf der Inschrift aus Gaeta CIL X 6087,[2] aus der hervorgeht, dass L. Munatius Plancus (Consul im J. 42 v. Chr.) eine Colonie dorthin geführt hat (in Gallia colonias deduxit Lugudunum et Rauricam); Colonia Raurica bei Plin. n. h. IV 106 (Var. Rauriaca); Αὐγούστα Ῥαυρικῶν Ptol. II 9, 9; Rauracum und Rauraci Amm. Marc. XIV 10. XV 11. XX 10; Castrum Rauracense Not. Gall. IX 9; Augusta Geogr. Rav. IV 26 p. 231 (nach Bazela = Basel genannt, Basilia schon bei Amm. Marc. XXX 3, 1). Heute Augst bei Basel mit Altertümern (Anzeiger f. Schweiz. Altertumsk. XXVI 1893, 230ff.). Die dort gefundenen Inschriften bei Mommsen Inscr. Helvet. p. 58ff. Vgl. Fechter Verhandl. der Basler Philologenversammlung 1848, 97ff. Desjardins Table de Peut. 4. 11. Marquardt St.-V. I² 267. [Ihm.]

Datierung (Barrington):
Col. Augusta Raurica – Roman/Late Antique ( PECS; Römer Schweiz 323-37; Forschungen in Augst; NPauly Augusta 4)
§ Col. Paterna Pia Apollinaris Augusta Emerita Raurica
§ Rauraci – Hellenistic/Roman/Late Antique.

Kommentar (Rasch):
Augusta Rauracorum opp. Basel-Augst.
Plin. n. h. IV 106: coloniae Equestris et Raurica (v.l. rauriaca, rauriacha, rauriach, ruria ac, ruri ac, sauriaca); Ptol. II 9,9: Άνγουστα Ῥαυρίκων, Amm. XIV 10,6: prope Rauracum, XV 11,11: apud Sequanos Bisontios videmus et Rauracos, aliis potiores oppidis multis, XX 10,3: ad usque Rauracos venit; It. Ant. 351,7: Rauracis, 353,3: Augusta Rauracum (v.l. raucarum, ramracum); Rav. IV 26: Augusta; Tab. Peut.: Augusta Ruracum.
Vgl. Castrum Rauracense (s.d.). Ihm, RE. s.v. Augusta Nr. 18. - Th. Burckhardt-Biedermann, ZGORh NF 24 (1909) 30Iff. - Gardthausen, Aug. III 1046. - Schumacher, PZ6(1914). - C. Zangemeister, CIL XIII 2 p. 52.

DNP:
Augusta

[4] Raurica

röm. colonia, h. Augst (Schweiz), gegr. 44/43 v.Chr. von L. Munatius Plancus (s. arch. Lageplan von Augusta Raurica). Die Gründung liegt auf dem Boden der kelt. Raurici, welche die Jurahöhen im Süden des Hochrheins bis zum Rheinknie bei Basel bewohnten: Der Platz bot wegen der Mündung von Ergolz und Fielenbach sowie der vorgelagerten Insel Gwerd einen bequemen Stromübergang. Außerdem liefen hier die Straßen von Raetia (Bözberg) und Genfer See (Hauenstein) zusammen. Caesar wählte die Stelle in defensiver (Sperre gegen die Germanen) bzw. offensiver (Stoß in das rechtsrheinische Germanien) Absicht. Unter Augustus wurde die Siedlung umbenannt: Colonia Paterna Pia Apollinaris Augusta Emerita Raurica.

Ausgrabungen haben die rechtwinkligen insulae der röm. Wohn- und Handwerkerquartiere aufgedeckt. Die Überreste der Monumentalbauten waren seit dem 16. Jh. bekannt: Theater (augusteische Zeit: szenische Anlage, im 1.Jh. n.Chr. Umbau zum Amphitheater, im 2.Jh. wiederum szenische Anlage), Tempelanlagen auf dem Schönbühl (gegenüber dem Theater), Heiligtum in Grienmatt. Das Hauptforum mit Iuppitertempel, basilica und curia, ferner das Amphitheater sind erst in neuerer Zeit entdeckt und bearbeitet worden. Die meisten Inschr. und Kleinfunde sind im 1954/55 erbauten Römermuseum aufbewahrt, darunter auch der 1962 in Kaiseraugst gefundene “Silberschatz” (Reliefteller und Mz. aus der Umgebung des Usurpators Magnentius, 352/53 vergraben). Reste einer Stadtbefestigung aus flavischer Zeit sind im Süden der colonia gefunden worden. Die Stadtmauer wurde nicht vollendet (beide Anlagen umfassen auch unbesiedeltes Gebiet). Die Wirren des 3.Jh. ließen Teile von A. veröden. Die urspr. strategische Funktion der colonia, die Verteidigung der Rheingrenze, ging auf das spätant. Kastell Kaiseraugst (castrum Rauracense) über.

Walser, Gerold

"TP-Online-ID: 3349 — Augusta Rvracum (Augusta Ruracum)

Desjardins S. 11.

Lesung und Namensform bei Desjardins: Augusta Ruracum; normalisierte Form: RAURICA; COLONIA AUGUSTA RAURACORUM.

Lage und Route bei Desjardins: Region/Lage: Belgica; später Maxima Sequanorum. Typ: Col. rom.; carrefour de quatre routes. Route/Abschnitt: Von Nouiomagi nach Tenedone, linkes Rheinufer.

Quellenstellen bei Desjardins: It. Ant. 353,3: Augusta Rauracum; It. Ant. 251,7: Rauracis; Ptol. Geogr. 2,9,18: Augusta Rauricorum; Not. Gall., Maxima Sequanorum: Castrum Rauracense; Rav. 4,26: Augusta; Inschrift aus Augusta Rauracorum mit QVIR, FLAMINI, II/VIRO und PATRONO (moderne Corpuskonkordanz nicht sicher bestimmt).

Moderne Identifikation bei Desjardins: Augst, Schweiz, Kantone Basel-Landschaft und Aargau.

Kommentar und Forschungsstand bei Desjardins: Desjardins normalisiert die Kartenform zu RAURICA bzw. COLONIA AUGUSTA RAURACORUM und identifiziert sie mit Augst. Die Kolonie lag zunächst in Belgica, später in der Maxima Sequanorum. Er behandelt den Ort als Knoten von vier Routen, hält aber eine der beiden gleich geführten Verbindungen nach Cambete für eine Dublette. Aus der von ihm angeführten Inschrift folgert er die Zugehörigkeit der Kolonie zur tribus Quirina und erwägt die Entsendung eines Priesters an den Altar von Rom und Augustus in Lyon; außerdem erwähnt er zahlreiche Legionsziegel.

Zusatz aus Desjardins’ Gallien-/Germanienanalyse (S. 78–79): In der systematischen Einzelprüfung der Belgica führt Desjardins diesen Namen unter den Ortsnamen, die er ausdrücklich als sicher vor dem Tod des Augustus bzw. spätestens augusteisch einstuft."

References:

Desjardins, Table, p. 11, col. 3, no. 28.

Miller, Itineraria, Sp. 55.

Ihm, Maximilian, Augusta [18], in: RE II.2 (1896), Sp. 2346.

R. Laur-Bélart, Führer durch A.Raurica, 51988 (bearbeitet von L. Berger).

W. Drack, R. Fellmann, Die Römer in der Schweiz, 1988, 323-337.

H.A. Cahn, A. Kaufmann-Heinimann, Der spätröm. Silberschatz von Kaiseraugst, 1984.

G. Walser, Röm. Inschr. in der Schweiz, 2, 1980, Nr. 203-246.

Karten-Lit.:

M. Schaub, Die Brücke über den Violenbach beim Osttor von A. Rauricorum, Jahresber. aus Augst und Kaiseraugst 14, 1993, 135-158, bes. 154, Abb. 26.

A.R. Furger, Die urbanistische Entwicklung von A.Raurica vom 1. bis zum 3.Jh., Jahresber. aus Augst und Kaiseraugst, 15, 1994, 2938, bes. 31, Abb. 4.


RE: -

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Last Update:

20.08.2026 09:54


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige_en.php?id=3349 [last accessed on August 25, 2026]

Edition Information Privacy Statement