deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Ausschnitt aus der Tabula Peutingeriana - Rom

Tabula Peutingeriana – Display individuale

Toponimo TP (sciolto):

[Fl. Tilurio (Miller) o. Fl. Nestos/Hippius (Barrington)]

Nome (moderno):

Cetina

Foglio:
Al dettaglio dell'immagine
Toponimo davanti
Toponimo dopo
Foglio alternativo: ---
Foglio (Barrington 2000)
Foglio (Scheyb 1753) ---
Foglio (Welser 1598) ---
Foglio (MSI 2025) ---
Pleiades: https://pleiades.stoa.org/places/197407
Area:

Balcani del Nord

Tipo di toponimo:

fiume

Quadrato:

5A3

Colore di toponimo:

senza colore

Tipo di vignetta:

---

Nome (Itinerario):

 

Nome alternativo (dizionari):

Nestos

Nome (RE):

Tilurion und Tilurius

Nome (Barrington):

Nestos/Hippius fl. (20 D6)

Nome (TIR / TIB /altro):

 

Nome (Miller):

[Tilurio]

Nome (Levi):

 

Nome (Ravennat):

 

Nome (Ptolemaios):

 

Plinius:

 

Strabo:

 

Datazione del toponimo sulla TP:

---

Giustificazione della datazione:

 

Commento al toponimo:

Der Name des Flusses kann, wie oft auf der TP, von einer Station am Übergang erschlossen werden, in diesem Fall aus 5A3 Tilurio (s. Art. dort).

Als Flußname hier erstmals belegt.

Namensformen:

Tilurion Rav 4,16 p. 55,32 (s. Fluss, RE 1049; skeptisch gegenüber der Deutung als Flußnamen Alföldi, RE 1261f).
Hippus CIL III 3202 (184 n. Chr., gefunden bei Trilj). Zur Diskussion, ob die Namen Hippios und Tilurius synonym den gesamten Fluß bezeicheten oder ob nur der Mittel- oder Unterlauf Tilurius genannt wurde, s. Fluss, RE 1049. Die TP hält sich in dieser Frage bedeckt.
? = Νέστος bei Ps.-Skyl. 22f; Artem. (frg. 27 Stiehle) bei Steph. Byz., der Fluß und Stadt erwähnt (BAtlas 20 D6; s. Fluss RE 1049 und id. RE s. v. Nestus 1, 139f).

Der Fluß mündet bei Dalminium in den Sinus Manius (s. ItMiller 488). In seinem Tal gab es Weinberge, auf den Anhöhen Viehzucht (s. Fluss, RE 1050f). Das Tal der Cetina wurde trotz der Gründung römischer Festungen und Siedlungen insgesamt nur zäh und wenig dauerhaft romanisiert (s. Fluss, RE 1050; Archäologische Forschungen zur Cetina-Region s. Librenjak 2011).

Der Νέστος bildet lt. Ps.-Scymn. 415 und Dion. per. 388 die Grenze der eigentlichen Illyris (s. Tomaschek RE, 1046). Auf der TP entspringt er einem langestreckten Gebirgssymbol, mit dem er ein Berg-Fluß-System bildet, das auf der Karte oft der Markierung von Grenzen dient.

Entlang des Tilurius führte eine Straße zwischen Gardun und Burnum (Fluss, RE 1051), was auf der TP nicht zu sehen ist.

DNP:
Nestos

[2] Fluß in Dalmatia

Fluß in Dalmatia (Skyl. 22f.), wohl der Unterlauf des h. Cetina/Kroatien; der Name ist thrakisch. Der Fluß hieß wohl Tilurius (Itin. Anton. 337,4) bzw. Hipp(i)us (ILS 393) im Bereich seines Mittellaufs. Zu den Anrainern gehörten die Onastini (vgl. CIL III 8472 aus dem J. 37 n.Chr.) und die Nestoi (Steph. Byz. s.v. Νέστος; danach hießen Stadt und Fluß in Illyria N.).

Sonnabend, Holger

Letteratura:

Alföldy, Geza: Tilurium, RE Suppl. 11, 1259-1268.

Fluss, Max: Nestus 1, RE 17,1 (1936), 139f.

Fluss, Max: Tilurius RE II 6,1 (1936), 1048-1051.

Librenjak, Anita (Hg.): Arheološka istraživanja u Cetinskoj Krajini / Archeological research in the Cetina district: Znanstveni skup: Sinj, 10.-13. listopada 2006, Zagreb 2011.

Miller, Itineraria, Sp. 488

Tomaschek, Vilém: Bulini, RE Band 3,1 (1897), 1046.

J. J. Wilkes, Dalmatia, 1969, 5.

I. Bojanovski, Bosna i Hercegovina u antičko doba, 1988, 378.

M. Suić, Istojna Jadranska obala u Pseudo Skilakovu Periplu, in: Radovi Jugoslavenske Akademije Znanosti i Umjetuosti 306, 1955, 121-186, hier 126f.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Ultima modifica:

04.01.2025 20:34


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige_it.php?id=2576 [zuletzt aufgerufen am 11.11.2026]

Impressum Datenschutzerklärung