deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Ausschnitt aus der Tabula Peutingeriana - Rom

Tabula Peutingeriana – Display individuale

Toponimo TP (sciolto):

Foro Corneli

Nome (moderno):

Imola

Foglio:
Al dettaglio dell'immagine
Toponimo davanti VII     Silarvm Fluvius (Silarum Fluvius)     
Toponimo dopo VI     Sinnum Fluvius     
Foglio alternativo: ---
Foglio (Barrington 2000)
Foglio (Scheyb 1753)
Foglio (Welser 1598) ---
Foglio (MSI 2025) ---
Pleiades: https://pleiades.stoa.org/places/393424
Wikipedia https://de.wikipedia.org/wiki/Imola
Area:

Italia

Tipo di toponimo:

nome di luogo senza simbolo

Quadrato:

3B5

Colore di toponimo:

nero

Tipo di vignetta:

---

Nome (Itinerario):

civitas Foro Corneli (100,1; 127,1; 616,4), Foro Corneli (287,3)

Nome alternativo (dizionari):

 

Nome (RE):

Forum Corneli [1] - https://elexikon.ch/RE/VII,1_65.png

Nome (Barrington):

Forum Cornelii (40 B4)

Nome (TIR / TIB /altro):

Forum Corenlii (TIR L 32, 67)

Nome (Miller):

Foro corneli

Nome (Levi):

 

Nome (Ravennat):

Foro Cor<n>ili (p. 71.14)

Nome (Ptolemaios):

Φόρος Κορνηλίου (3,1,46)

Plinius:

forum Cornelii (3,116)

Strabo:

Φόρον Κορνήλιον (5,1,11)

Datazione del toponimo sulla TP:

repubblica romana

Giustificazione della datazione:

Laut Prudenz soll die Stadt von Sulla gegründet worden sein, literarisch erwähnt wird sie frühestens bei Cicero.

Commento al toponimo:

Kommentar (Köhner)
a) Lesung und Rekonstruktion des Namens
Foro Corneli

b) Moderne(r) Name(n) und Verortung(en)
Imola

c) Namensformen belegt bei antiken Autoren
erat autem Claternae noster Hirtius, ad Forum Cornelium Caesar (Cic. fam. 12,5,2), Φόρον Κορνήλιον (Strab. geogr. 5,1,11), forum Cornelii (Plin. nat. 3,116), Corneli referas me licet esse Foro (Mart. 3,4,4), Φόρος Κορνηλίου (Ptol. geogr. 3,1,46), civitas Foro Corneli (It. Ant. 100,1; 127,1; It. Burd. 616,4), Foro Corneli (It. Ant. 287,3), Forum Corneli (CIL XI 3281), Foro Corneli (CIL XI 3282. 3283. 3284), Sylla Forum statuit Cornelius; hoc Itali urbem / vocant ab ipso conditoris nomine. (Prud. perist. 9,1-2), Foro Corili (Geogr. Rav. p. 71.14)

d) Datierung der Namensform auf der TP
Laut Prudenz soll die Stadt von Sulla gegründet worden sein. Der Ort ist literarisch frühestens bei Cicero belegt, sein Eintrag auf der Karte damit spätestens spätrepublikanisch zu datieren.

e) Bedeutung des Toponyms in der Antike
Pleiades: An ancient city founded by Lucius Cornelius Sulla as a colony ca. 82 BC.

Miller, Itineraria, Sp. 209:
Foro corneli, it. (IG 2.3), it. - civitas (It ter, Hi), Fori Cornelii (Gu), Forum Corneli (IG 1), it. und Forum Cornelii (Pt, Pl, Mart, Paul, Iss), Foro Cerili (Ra), Foron Cornelion (St), Forum Cornelium (Cic), Forocornelius (Proc); von L. Corn. Sulla erbaut (Prudent), Handelsplatz am Fluß Vatrenus; dessen Zitadelle hieß schon unter den Langobarden Imolo; Corneliique Foro, cuius castrum Imolas appellatur (Paul, Agnellus); j. Imola. Iss: CIL XI 667-682. 6; bis Faventia 10 (It, Hi, IG 1.2.3).

RE: Forum Corneli. 1) Heute Imola, lag an der Via Aemilia (Becher von Vicarello CIL XI 3281–3284.[1] Itin. Ant. 100. 127. 287. It. Hieros. 616. Tab. Peut. Geogr. Rav. IV 33. Guido 37. Martial. III 4) am linken Ufer des Vatrenus amnis (heute Santerno) ex Forocorneliensi agro (Plin. III 120). Nach des Prudentius passio Cassiani Forocorn. peristephanon IX 1 soll Sulla die Stadt gegründet haben. Doch weist die ihr eigene Tribus Pollia auf frühere Entstehung (Bormann Arch.-epigr. Mitt. X 226f.; CIL XI p. 126).[2] Zuerst erscheint F. C. in der Geschichte des J. 43 v. Chr. als Hauptquartier Caesars des Sohnes (Cic. ad fam. XII 5, 2. Cass. Dio XLVI 35). Um 88 n. Chr. schrieb hier Martial das dritte Buch der Epigramme (Martial. III 4; vgl. Schanz Röm. Lit.-Gesch. II2 2, 152). Abgesehen von Erwähnungen in geographischen Schriften, auf Inschriften als Heimatangabe u. s. w. (Strab. V 216. Ptolem. III 1, 42. Plin. III 116. Phleg. macrob. 1. 2. 3. CIL III 2716.[3] 14931. VI 32519. 32520. XI 6061 u. s. w.) begegnet uns F. C. erst wieder in der Geschichte des späten Altertums. Angeblich soll hier die Hochzeit des Ataulf und der Galla Placidia stattgefunden haben, Hist. misc. XIII 28. Im J. 538 verdrängte der Unterkommandant des Narses, Johannes, die Goten aus F. C., Prokop. bell. Got. II 19. Wahrscheinlich zum Schutz des Exarchats gegen die Langobarden wurde unter anderen neben F. C. ein Kastell namens Imola gegründet. Paul. hist. Langob. II. 18 Haec (Aemilia) locupletibus urbibus decoratur Placentia ... Bononia Corneliique foro, cuius castrum Imolas appellatur, vgl. Hartmann Gesch. Italiens II 130. Der Name des Kastells verdrängte in der Folge den Stadtnamen: Agnellus 47 (atque Imola successit urbi Corneliensi, cum nihil nisi nomen territorii Corneliensis subsisteret), der auch sonst den Ort erwähnt (79. 95). Im J. 597 ordnet Gregor I. die Neubesetzung des Ravenna unterstehenden Bistums F. C. an, Gregor. I. registr. VII 39. Auf dem römischen Konzil des J. 680 ist ein Barbatus episc. eccl. Corneliensis anwesend, Mansi XI 314. Den durch des Prudentius Gedicht als Märtyrer von F. C. gefeierten Cassianus erwähnt das Martyrol. Hieron zum 11. und 13. August: et foro Cornili passio sci Cassiani. Vgl. im allgemeinen Benacci Compendio della storia della città [67] d`Imola 1810 (mir nicht zugänglich). CIL XI p. 126.[2] Nissen Ital. Landesk. II 259. [Weiss.]

TIR: Forum Cornelii (Imola) R. VIII (It.) Bologna XII h
[Quellen]
[Literatur]

f) wenn vorhanden: Kommentar zur Vignette
-

g) Kommentar zur Einzeichnung auf der TP (Gestaltungsfehler/Folgefehler?)
-

h) Hinweise zum Streckennetz und den Distanzangaben
-

Letteratura:

[1] Desjardins, Table, p. 118, col. 2, no. 23.

[2] EA Imola 13-19)

[3] Miller, Itineraria, Sp. 209.

[4] Nissen II 259.

[5] Weiss, Jakob, Forum Corneli [1], in: RE VII.1 (1910), Sp. 66-67.

__________________________

Weiss, Ingeborg, Italienbücher, S. 8. 100.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Ultima modifica:

03.12.2025 21:10


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige_it.php?id=164 [zuletzt aufgerufen am 11.11.2026]

Impressum Datenschutzerklärung