deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Ausschnitt aus der Tabula Peutingeriana - Rom

Tabula Peutingeriana – Pantalla individual

Topónimo (simplificado):

Aquilonia

Nombre (moderno):

Lacedonia

Imagen:
Al detalle de la imagen
Topónimo antes VI     Ponte Aufidi     -     Ad pirvm (Ad Pirum)     
Topónimo después XI     Subromula     
Imagen alternativa
Imagen (Barrington 2000)
Imagen (Scheyb 1753) ---
Imagen (Welser 1598) ---
Imagen (MSI 2025) ---
Pleiades: https://pleiades.stoa.org/places/442471
Wikipedia https://en.wikipedia.org/wiki/Lacedonia
Área:

Italia

Tipo de topónimo:

Topónimo sin símbolo

Cuadrícula:

5B5

Color del topónimo:

negro

Tipo de viñeta:

---

Itinerario:

 

Nombres alternativos (diccionarios):

Aquilonia [2] (DNP)

Nombre A (RE):

Aquilonia [2] - https://elexikon.ch/RE/II,1_333.png

Nombre B (Barrington Atlas):

Aquilonia (45 B2)

Nombre C (TIR / TIB /otros):

 

Nombre D (Miller):

Aquilonia

Nombre E (Levi):

 

Nombre F (Ravenate):

Aquilonia (p. 73.33)

Nombre G (Ptolemaios):

Ἀκουιλωνία (3,1,71)

Plinius:

Aquiloni (3,105)

Strabo:

 

Datación del topónimo en la TP:

Comienzos del imperio (incluida la dinastía flavia)

Fundamento para la datación:

Erste überlieferte literarische Erwähnung bei Livius.

Comentario al topónimo:

Kommentar (Köhner)
a) Lesung und Rekonstruktion des Namens
Aquilonia

Talbert behauptet, der Kopist habe i und n vertauscht und liest deshalb Aquiloina, was sich bei genauerer Betrachtung des Wortes nicht bestätigt, vgl. [4]

b) Moderne(r) Name(n) und Verortung(en)
Lacedonia

c) Namensformen belegt bei antiken Autoren
tum exercitus omnis Aquiloniam est indictus (Liv. 10,38,4), Papirius ad Aquiloniam, ubi summa rei Samnitium erat, peruenit (Liv. 10,39,5), Samnitibus ad subsidia Aquiloniam mittenda (Liv. 10,39,9), caesa illo die ad Aquiloniam Samnitium milia viginti trecenti quadraginta, capta tria milia octingenti et septuaginta, signa militaria nonaginta septem (Liv. 10,42,5), Aquiloni (Plin. nat. 3,105), Ἀκουιλωνία (Ptol. geogr. 3,1,71), Aquilonia (Geogr. Rav. p. 73.33)

d) Datierung der Namensform auf der TP
Der Ort ist literarisch frühestens bei Livius belegt, sein Eintrag auf der Karte damit spätestens frühkaiserzeitlich zu datieren.

e) Bedeutung des Toponyms in der Antike
Miller, Itineraria, Sp. 342:
Aquilonia, it (Ra, Gu) [cf. Aquilonia in Samnium] Aquiloni (Pl), Aquilonia (Pt); j. Lacedogna, nördlich vom heutigen Aquilonia. I: CIL IX 968. 6255 bis 6267; cf. Friedländer, osk. Münzen S. 53. Von hier Verbindung (via Herculia) über Trevicum (j. Trevico) - I: 1401-1417 -mit Aequo tutico, Strecke 64. Meilensteine gefunden in S. Sossio mit 11, in Petrolli bei Trevico mit 15 (ab Eclano?). Iss: 6060 und 6061. 6.

Miller, Itineraria, Sp. 374:
Aquilonia, Strecke 59; j. Lacedonia. Die Strecke geht aus von Aquilonia. -, fehlt, es sind ca. 8 mp.

DNP: Aquilonia [2] Stadt der Hirpini an der via Appia
Stadt der Hirpini an der via Appia zwischen Aec(u)lanum und Venusia (Liv. 10,88,39; Plin. nat. 3,105; Ptol. 3,1,71; Tab. Peut. 6,5), h. Lacedonia. Hier wurden die Samnites 293 v. Chr. geschlagen (Liv. 10,42,5); von den Römern anschließend erobert. Nach der Schlacht bei Cannae (216 v. Chr.) von Hannibal besetzt. municipium mit augustales. Tempel und Thermen arch. nachgewiesen. 1862 wurde das Dorf Carbonara, 15 km weiter südl., (irrtümlich) in A. umbenannt (CIL IX 986; 6255-67; ILLRP 542 f) [Uggeri, Giovanni (Florenz)]

RE: Aquilonia [2]
Stadt in Samnium im Lande der Hirpiner, Plin. III 105. Ptol. III 1,71 (Ἀκουιλωνία). Die Lage ist gesichert durch die Tab. Peut., welche sie 6 mp. von Pons Aufidi (Ponte S. Venere) und 27 mp. von Aeclanum ansetzt (danach Geogr. Rav. IV 35 p. 283 P.), also gleich dem heutigen Lacedogna. Lateinische Inschriften daher CIL IX 968. 6255-6257 bezeugen, dass der Ort Stadtrecht hatte, und nennen einen IIIIvir aedilicia potestate und mehrere Augustales. Auch Reste eines römischen Tempels und von Thermen sollen in Lacedogna existieren (CIL IX p. 668). Irrig ist seit 1862 der 15 km. südlicher gelegene Ort Carbonara in A. umgetauft. [Hülsen]

f) wenn vorhanden: Kommentar zur Vignette
-

g) Kommentar zur Einzeichnung auf der TP (Gestaltungsfehler/Folgefehler?)
Es fehlt die Verbindung nach Lucos, die Miller in seiner Rekonstruktion korrigierend ergänzt.

h) Hinweise zum Streckennetz und den Distanzangaben
Publikation: CIL 09, 00968 = Campedelli 00055 EDCS-ID: EDCS-08201669
Provinz: Apulia et Calabria / Regio II Ort: Lacedonia / Aquilonia
Q(uintus) Vellaeus Q(uinti) / lib(ertus) / Successus / Aug(ustalis) / plateam stravit / ped(es) DCCCLXXX
Inschriftengattung / Personenstatus: liberti/libertae; seviri Augustales; tituli operum; tria nomina; viri
Material: lapis

Bibliografía:

[1] Desjardins, Table, p. 209, col. 1, no. 22.

[2] Miller, Itineraria, Sp. 342.

[3] Hülsen, Christian, Aquilonia [2], in: RE II.1 (1895), Sp. 332.

[4] Talbert, Richard: https://www.cambridge.org/us/talbert/talbertdatabase/TPPlace1357.html

[5] Uggeri, Giovanni, Aquilonia [2], in: DNP 1, 1996, Sp. 939.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Última elaboración:

27.11.2025 09:54


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige_es.php?id=390 [zuletzt aufgerufen am 21.04.2026]

Derechos Política de privacidad