deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Part of Tabula Peutingeriana - Rome

Tabula Peutingeriana – Single display of hits

Toponym TP (renewed):

Elusa

Name (modern):

Eauze

Image:
To the image detail
Toponym before
Toponym following X     Besino     
Alternative Image ---
Image (Barrington 2000)
Image (Scheyb 1753) ---
Image (Welser 1598) ---
Image (MSI 2025) ---
Area:

Gaul/Germania

Toponym Type:

Toponym, no Symbol

Grid square:

1B1

Toponym Color:

black

Vignette Type :

---

Itinerary:

Elusa (550,6)

Alternative Name (Lexica):

Elusa (DNP)

Name A (RE):

Elusa [2]

Name B (Barrington Atlas):

Elusa (25 F2)

Name C (TIR/TIB/others):

 

Name D (Miller):

Elusa

Name E (Levi):

 

Name F (Ravennate):

 

Name G (Ptolemy):

 

Plinius:

 

Strabo:

 

Dating from Toponym on TP:

---

Argument for Dating:

 

Commentary on the Toponym:

Kommentar (Talbert):
There are no previous stretches.

Miller, Itineraria, Sp. 122:
Elusa (Irrig Clusa (Bt, Bg)), it. (Ra), civitas Elusa (Hi), Elusates (Pl), Elosates (I: 503), Elosensis (conc. Arelat. II 533. IV 541), civ. Elosatium (ng in prov. Novempop.); nach Am eine Stadt der Narbonensis (aber vielleicht Verwechslung mit dem fehlenden Nemuso!), Mamertinus episc. (s. Valois, Not. Gall. 188). Hauptstadt der Novempopulana. Vollständig zerstört gegen das Jahr 910; j. Ciutat près d´Eauze, oder Euaze selbst. Iss: 541-563. Die alte Stadt war 1 km westlich, auf einer Anhöhe des linken Ufers der Gèlise, an der Ciutat, wo man viele Altertümer fand.
Eine andere Strecke von Elusa nach Tolosa s. Hi 550/1:
(Vanesia 12 l.; j. St. Jean Poutge;
civ. Auscius 8 l.; j. Auch;
Ad Sextum 6 l.; j. unbekannt;
Hugunvero 7 l.; j. unbekannt;
Bucconis 7 l.; j. L´Isle Jourdain;
Ad Jovem 7, civ. Tolosa 7 l.).
10.

Datierung (Barrington):
Elusa – Roman/Late Antique (Schaad 1992; Villes 82-89; CAG 32.89; CAG 47, 47)
§ Elusates
§ Tasta – ? (Ptol. 2.7.11)

DNP:
Elusa

Hauptort (Amm. 15,11,14) der kelt. Elusates (Caes. Gall. 3,27,1; Plin. nat. 4,108) in Aquitania, h. Eauze (Dép. Gers). Röm. colonia seit Anf. 3. Jh.n.Chr. (CIL XIII 546), im 4. Jh. metropolis der prov. Novempopulana (notitia Galliarum 14).

Olshausen, Eckart

RE:
Elusa [2]
RE Ihm V,2 2457–2458 — Elusa. 2) Hauptstadt des aquitanischen Volkes der Elusates. Ptolemaios nennt sie auffallenderweise nicht. Die Stadt E. wird nicht vor dem 4. Jhdt. erwähnt, abgesehen von der Tab. Peut. Elusa (Itin. Hier. 550 civitas E.). Die Stadt war vielleicht schon im 1., sicher zu Anfang des 3. Jhdts. Colonie und im 4. Jhdt. Metropolis der Provincia Novempopulana. Neben E. findet sich später auch die Form Elosa. Die heutige Örtlichkeit la Cioutat bei Eauze (dép. Gers). Desjardins Géogr. II 364. 367. 404; Table de Peut. 54. Longnon Géogr. de la Gaule au VIme siècle 589. O. Hirschfeld CIL XIII p. 72. [Ihm.]


"TP-Online-ID: 3198 — Elusa

Desjardins S. 54.

Lesung und Namensform bei Desjardins: Elusa; normalisierte Form: ELUSA CIVITAS, METROPOLIS ELUSATIUM.

Lage und Route bei Desjardins: Region/Lage: Novempopulana. Typ: Civitas; metropolis. Route/Abschnitt: LXIII. de Lugduno, Lyon, — à Elusa, Eause, par Vigenna, Vienne; Arelato, Arles; Nenniso, Nîmes; Narbonne, Narbonne et Tolosa, Toulouse.

Quellenstellen bei Desjardins: It. Burd. 550,6: civitas Elusa; Caes. Gall. 3,27,1: Elusates; Plin. Nat. 4,108: Elusates; Amm. Marc. 15,11,14: Elusa, von Desjardins zu Nemausus korrigiert; Not. Gall. 14: metropolis civitas Elusatium; Sid. Apoll. Epist. 7,6: Elusani; Claud. In Rufin. 1,137: Elusae; Rav. 4,41: Elusa; mittelalterlich civitas Elosatium, civitas Elusa metropolis, pagus Elusanus, territorium Helusanum.

Moderne Identifikation bei Desjardins: Ciulat près d’Eause.

Kommentar und Forschungsstand bei Desjardins: Elusa ist bei Desjardins Metropole der Novempopulana. Die Ammian-Stelle hält er für verderbt und verlangt dort Nemausus statt Elusa. Die mittelalterlichen Formen führt er nach Valois an.

Zusatz aus Desjardins’ Gallien-/Germanienanalyse (S. 77–78): In der systematischen Einzelprüfung der Aquitania führt Desjardins diesen Namen unter den Ortsnamen, die er ausdrücklich als sicher vor dem Tod des Augustus bzw. spätestens augusteisch einstuft.

Bearbeitungshinweis: Ammian nur mit Desjardins’ Korrekturhinweis; Valois ist Vermittler der mittelalterlichen Belege, nicht selbst Primärquelle."

References:

Desjardins, Table, p. 54, col. 1, no. 30.

Miller, Itineraria, Sp. 122.

Ihm, Maximilian, Elusa [2], in: RE V/2 (1905), Sp. 2457-2458.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Last Update:

24.08.2026 15:00


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige_en.php?id=3198 [last accessed on August 26, 2026]

Edition Information Privacy Statement