deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Ausschnitt aus der Tabula Peutingeriana - Rom

Tabula Peutingeriana – Einzelanzeige

Toponym TP (aufgelöst):

Fluvius Castur

Name (modern):

Küçük Menderes

Bild:
Zum Bildausschnitt auf der gesamten TP
Toponym vorher
Toponym nachher
Alternatives Bild ---
Bild (Barrington 2000)
Bild (Scheyb 1753)
Bild (Welser 1598) ---
Bild (MSI 2025) ---
Großraum:

Asia Minor

Toponym Typus:

Fluss

Planquadrat:

8B5

Farbe des Toponyms:

rot

Vignette Typus :

---

Itinerar (ed. Cuntz):

 

Alternativer Name (Lexika):

 

RE:

Kaystros 1

Barrington Atlas:

Cayster fl. (56 E5)

TIR / TIB /sonstiges:

 

Miller:

Kara Su

Levi:

 

Ravennat:

 

Ptolemaios (ed. Stückelberger / Grasshoff):

Καύστρου ποταμοῦ ἐκβολαί (5,2,7)

Plinius:

 

Strabo:

 

Autor (Hellenismus / Späte Republik):

 

Datierung des Toponyms auf der TP:

Klassik (5./4. Jh.)

Begründung zur Datierung:

Datierung: Die Namensform Κάϋστρος, aus der “Castur” wohl verschrieben wurde, ist belegt seit dem 4. Jh. v. Chr. (Ps.-Skyl.).

Kommentar zum Toponym:

Namensform sonst nicht belegt.

Weitere Namensformen:
- Καΰστριος seit Hom. Il. 2,461, z. B. Hdt. 5,100
- meist Κάϋστρος z. B. Ps.-Skyl. 98 Κάϋστρος ποταμός; Strabo 13,3,4 (Landanschwämmung); 14,1,24 (Verlandung des Hafens) u. ö.; Arr. an. 5,6,4; Dion. perieg. 837 ἔνθα Καΰστρου / ἥσυχα παφλάζοντος ἐπιρρέει ἀγλαὸν ὕδωρ; Ptol. 5,2,7 Καύστρου ποταμοῦ ἐκβολαί; Paus. 7,2,7 (Flussgott); Steph. Byz. s. v. Καΰστριον· πεδίον τῆς Ἐφεσίας, ἀπὸ Καΰστρου ποταμοῦ, ὃς διὰ τὸ ἔχειν τὴν Κατακεκαυμένην χώραν πλησίον ἐκλήθη (Namensetymologie vom ‘verbrannten Land’ in seiner Nähe); Suda s. v..
- Caystros, z. B. Verg. georg. 1,384 volucres … dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri; Ov. met. 2,253 u. ö.; Mela 1,88 ibi (bei Ephesus) Caystros amnis; Plin. nat. 5,115 matium Ephesus … adluitur Caystro, in Cilbianis iugis orto multosque amnes deferente et stagnum Pegaseum … ab iis multitudo limi est, qua terras propagat mediisque iam campis Syrien insulam adiecit
- Καΰστερος Hesych s. v.

Der lydische Fluss fließt in Wirklichkeit von O nach W bzw. SW.
Quellen am Südhang des Tmolos oberhalb von Koloë (heute: Keles bei Kiraz); er durchfließt die Kilbisebene, dann das Kaystru pedion, nimmt rechts vom Tmolos, links von der Mesogis (heute: Cevizli dağı) Nebenflüsse auf (Plin. nat. 5,115) und mündete nördl. von Ephesos (8B5 Ephesum) ins Meer; setzte schon in der Antike durch Schlammablagerungen (Strabo 15,1,16; Plin. nat. 5,115) die Mündungsbucht zu und trennte Ephesos zunehmend vom Meer (heute ca. 10 km entfernt; s. Kaletsch, DNP).




Miller, Itineraria, Sp. 841:
Fl´ Castur (Fehlt bei Ve, Bg, Bt), Caystrus, Καΰστρος (Hom Il 2, 460; Xen, Scyl, St, Pt, Ml, Pl, u. a.), entspringt auf den Cilbianis jugis des Tmolus, durchfließt eine große Ebene, berührt die Städte Hypaepa und Anagome und erreicht die See bei Ephesus, dessen Hafen er immer mehr verschlammte, die Küste rückte er immer mehr hinaus und die Insel Syrie war schon zu Pl´s Zeiten mit dem Festland verbunden, von vielen Schwänen bewohnt;
j. Kara Su (schwarzes Wasser), auch Kutschuk Meinder (kleiner Mäander).

Literatur:

Bürchner, L.: Kaystros, RE 11,1 (1921), 100f.

Gürler, Binnur: A few Hellenistic and Roman vessels from the Kaystros Valley (Camlica, Ovakent-Ödemis, Rivista di archeologia 28 (2004), 39-44.

Kaletsch, Hans (Regensburg) and Drew-Bear, Thomas (Lyon), “Kaystros”, in: Der Neue Pauly, Herausgegeben von: Hubert Cancik,, Helmuth Schneider (Antike), Manfred Landfester (Rezeptions- und Wissenschaftsgeschichte). Consulted online on 17 November 2021
First published online: 2006.

Külzer, Andreas: Streifzüge durch das Tal des Kaӱstrios (Küçük Menderes): Historisch–geographische Impressionen aus Westanatolien, in: Külzer, Andreas/ Popović, Mihailo (Hgg.): Space, Landscapes and Settlements in Byzantium. Studies in Historical Geography of the Eastern Mediterranean Presented to Johannes Koder, Vienna – Novi Sad 2017, 195-214.

Meriç, Recep: Das Hinterland von Ephesos: Archäologisch-topographische Forschungen im Kaystros-Tal (= Ergänzungshefte zu den Jahresheften des Österreichischen Archäologischen Institutes in Wien 12), Wien 2009.

Miller, Itineraria, Sp. 841.

Özkan, Ali: Arkaik ve Klasik Çağ´da Kaystros havzası = The Kaystros basin in archaic and classical age, Kubaba 15 (2010), 43-60.

Rici, Marijana: 2013 Epigraphical Survey in the Kayster River Valley, Зборник Матице српске за класичне студије = Journal of Classical Studies Matica srpska 16 (2014), 7-15.

Ricl, Marijana: New inscriptions from the Kaystros river (Kücük Menderes) valley
(= Monografije Filološki Fakultet Beogradskog Universiteta 68), Belgrad - Novi Sad 2020.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Letzte Bearbeitung:

31.12.2025 17:04

Druckversion erstellen


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige.php?id=2660 [zuletzt aufgerufen am 03.10.2026]

Impressum Datenschutzerklärung