deutsch englisch spanisch französisch italienisch
Ausschnitt aus der Tabula Peutingeriana - Rom

Tabula Peutingeriana – Einzelanzeige

Toponym TP (aufgelöst):

Nantvani (Nantuani)

Name (modern):

 

Bild:
Zum Bildausschnitt auf der gesamten TP
Toponym vorher
Toponym nachher
Alternatives Bild ---
Bild (Barrington 2000)
Bild (Scheyb 1753) ---
Bild (Welser 1598) ---
Bild (MSI 2025) ---
Pleiades: https://pleiades.stoa.org/places/177589
Großraum:

Gallien/Germanien

Toponym Typus:

Ethnikon

Planquadrat:

2B3

Farbe des Toponyms:

rot

Vignette Typus :

---

Itinerar (ed. Cuntz):

 

Alternativer Name (Lexika):

Nantuatae (DNP)

RE:

Nantuatae o. Nantuates

Barrington Atlas:

Nantuates (18 D3)

TIR / TIB /sonstiges:

Nantuates (TIR L 32, 98)

Miller:

Nantuani

Levi:

 

Ravennat:

 

Ptolemaios (ed. Stückelberger / Grasshoff):

 

Plinius:

 

Strabo:

 

Autor (Hellenismus / Späte Republik):

 

Datierung des Toponyms auf der TP:

---

Begründung zur Datierung:

 

Kommentar zum Toponym:

Miller, Itineraria, Sp. 381:
Nantuani, Natuatae (St), Nantuates (Caes, Pl, Tropaeum Augusti, CIL V 7819). Hauptstadt Octoduro, j. Martigny, oder Tarnias, j. S. Maurice.

Kommentar Köhner:
Die Nantuates (Caes. Gall. 3,1,1) leben im oberen Rhonetal und nicht in der Nähe der Quellen des Padus (vgl. Rubat Borel, S. 81).

Datierung (Barrington):
Nantuates – Hellenistic/Roman (RE Nantuatae)

DNP:
Nantuatae
Keltisches Volk nordöstl. der Allobroges im Tal des oberen Rhodanus (Rhône) vom Lacus Lemanus (Genfer See) bis zum Rhône-Gletscher, wo auch die Veragri, Seduni und Uberi siedelten, mit denen zusammen sie zu Anf. der röm. Herrschaft als Teil der Prov. Alpes Graiae et Poeninae einen Staatenbund bildeten (quattuor civitates Poeninae: CIL XII 147). Ihr Hauptort war Tarnaiae (h. Massongex). Sie haben der h. Stadt Nantua (Dépt. Ain) den Namen gegeben. Weitere Belege: Caes. Gall. 3,1,6; 4,10,3; Strab. 4,6,6: Ναντουᾶται; Plin. nat. 3,137, vgl. CIL V 7817,135 (Inschr. am tropaeum Augusti bei La Turbie).
Lafond, Yves (Bochum)

RE:
Nantuatae oder Nantuates. Volksstamm des keltischen Galliens, südlich und östlich des Genfer Sees, nordöstlich von den Allobrogern, unterhalb der Vesagrer im Rhonetal (Dep. Bas-Valais). Ihr Gebiet erstreckte sich auf einen Teil des Chablais in Hochsavoyen und des Kantons Waadt in der Schweiz. Der Name Nantuates bedeutet „Bewohner eines Tales“, vgl. die Stat Nautua (Ain), die übrigens mit den N. in keinerlei Zusammenhang steht. Unter der römischen Herrschaft wurden sie mit ihren Nachbarn aus dem Oberland, den Uberi, Seduni und Veragri oder Varagri der Provinz der Alpes Graiae und Poeninae zugeteilt, anstatt weiterhin dem Stamm der Helvetier anzugehören. Der Gesamtverband dieser vier Völker führte den Namen quattuor civitates vallis Poeninae (CIL XII 147) oder einfach Vallenses (daher: Valais); vgl. Civi Vallensae XIII 5006. – Die Hauptstadt der N. war Tarnaiae, das später, in christlicher Zeit, den Namen Agaunum annahm (heute S. Maurice in Valais). Nicht genau zu lokalisieren ist die in demselben Tal gelegene Ortschaft der Nantuates Tauretunum, die 563 durch einen Bergsturz vernichtet wurde (Marius v. Avenches, Chron. U. Greg. V. T. H. Fr. IV 31). Die N. werden auch von Caesar erwähnt (bell Gall. III 1). Er entsendet in das Rhonetal den Unterfeldherrn Servius Galba mit der 12. Legion; dieser erringt dort einige Erfolge, lässt zwei Cohorten bei den N. zurück und bezieht die Winterlage in Octodunum im Gebiet der Veragri. Nach einer anderen Stelle (IV 10,3) haben die N. am Oberrhein gewohnt. Möglicherweise hat sich Caesar hier geirrt, indem er den Rhein mit der Rhone verwechselte; oder aber ein Teil dieser Völkerschaft hat sich von den anderen getrennt und bereits in früherer Zeit im Quellgebiet des Rheins niedergelassen; vielleicht auch umgekehrt: ein Teil der Uferbewohner des Oberrheins hat sich im oberen Rhonetal angesiedelt. Die N. werden auch erwähnt von Strabo (IV 6,6, Nantouatai) und von Plin. (n.h. III 137); dieser nennt sie unter den Völkern, deren Namen auf dem Tropaeum Augusti (Monument de la Turbie) stehen. Sie wählten später Augustus zum Schutzherrn (CIL XII 145) [G. de Montauzan.]

TIR
Nantuates g. Alpes Gr. et Poe. (Sv.) Ct Valais II/III d
Caes B.g. III 1,4; IV 10,3; Strabo IV 6,6 s.p. 204; Plin. III 137; Tab. peut. Tribù celtica del Wallis membro delle quattuor vicitates vallis Poeninae. Caput gentis: Tarnaiae (Massongex). Dal tempo di Claudio unita alla civitas Vallensium col caput: Octodurum-Forum Claudii (Martigny).
Howald-Meyer 196 s.; Staehlin 86 s.

Literatur:

[1] G. Barruol, Les peuples préromains du sud-est de la Gaule, 1969, 309f.

[2] A. Buisson, Carte Archéologique de la Gaule 01 (Ain), 1990.

[3] Desjardins, Table, p. 92, col. 2-3, no. 2.

[4] Lafond, Yves, Nantuatae, in: DNP 8, 2000, Sp. 703.

[5] Miller, Itineraria, Sp. 381.

[6] Motauzan, Germain, Nantuates, in: RE XVI.2 (1935), Sp. 1684-1685.

[7] Rubat Borel, Tabula, S. 79-83.

   [Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]

Letzte Bearbeitung:

01.05.2026 09:18

Druckversion erstellen


Cite this page:
https://tp-online.ku.de/trefferanzeige.php?id=2048 [zuletzt aufgerufen am 03.10.2026]

Impressum Datenschutzerklärung